Kurs podstawowych umiejętności

Fakt czy fake?

Naucz się sprawdzać źródło, autora, kontekst i dowody, rozpoznawać manipulację oraz oceniać zdjęcia, nagrania i treści tworzone przez AI – zanim je udostępnisz.

Zespół weryfikacyjny
SPRAWDŹ
ŹRÓDŁO • AUTOR • KONTEKST
Czy ta informacja jest wiarygodna?
✓
WERDYKT OPARTY NA DOWODACH źródła pierwotne • kontekst • weryfikacja
✓
Fakt. Fake. Manipulacja. Uczysz się, jak samodzielnie sprawdzać informacje.
Informacja o projekcie i finansowaniu ze środków Unii Europejskiej
40 godzin zegarowych
10 spotkań po 4 godziny zegarowe
Warsztat forma stacjonarna
8–12 osób liczebność grupy
CO ZYSKASZ

Zanim udostępnisz — nauczysz się sprawdzać.

Kurs rozwija umiejętność samodzielnego analizowania informacji i korzystania z narzędzi cyfrowych potrzebnych do weryfikacji treści medialnych.

01

Ocenisz źródło i autora

Nauczysz się sprawdzać, kto stworzył daną treść, skąd pochodzi i czy źródło jest wiarygodne.

02

Odróżnisz fakt od opinii

Będziesz rozpoznawać fakty, opinie i spekulacje oraz sprawdzać twierdzenia w źródłach pierwotnych.

03

Sprawdzisz zdjęcia i nagrania

Nauczysz się ustalać pochodzenie materiałów, ich datę, kontekst oraz oceniać możliwe manipulacje.

04

Rozpoznasz treści AI

Poznasz możliwości i ograniczenia oceny nagrań, obrazów i innych materiałów pod kątem generowania lub modyfikowania przez AI.

05

Zauważysz techniki manipulacji

Przeanalizujesz emocje, wyrwane cytaty, wybiórcze liczby oraz sygnały sztucznego nagłaśniania treści.

06

Zareagujesz odpowiedzialnie

Dowiesz się, gdzie szukać wiarygodnych informacji w sytuacji kryzysowej i jak reagować na fałszywe informacje w swoim otoczeniu.

DLA KOGO?

Dla osób, które chcą wiedzieć, zanim uwierzą i udostępnią.

Kurs jest dla Ciebie, jeśli na co dzień korzystasz z mediów społecznościowych, komunikatorów i internetu i chcesz sprawniej oceniać informacje, które do Ciebie trafiają.

  • Otrzymujesz łańcuszki, „pilne ostrzeżenia” lub nagrania, które budzą Twoje wątpliwości.
  • Chcesz umieć sprawdzić zdjęcie lub nagranie, zanim je udostępnisz.
  • Chcesz rozpoznawać manipulację oraz treści generowane przez AI.
  • Działasz w lokalnej społeczności, prowadzisz grupę lub stronę i chcesz odpowiedzialnie reagować na fałszywe informacje.
  • Chcesz poznać metody weryfikacji stosowane przez dziennikarzy i weryfikatorów faktów.

Nauka bez narzucania poglądów

Kurs jest neutralny światopoglądowo i politycznie. Przykłady pochodzą z różnych obszarów życia i dotyczą przede wszystkim metod sprawdzania informacji, a nie poglądów uczestników.

Pracujesz jak zespół weryfikacyjny

Zamiast samej teorii uczestnicy pracują z materiałami: artykułami, postami, zdjęciami, nagraniami i łańcuszkami. Kolejne zadania wymagają coraz bardziej samodzielnej analizy i uzasadnienia werdyktu.

Laptopy zapewnia Fundacja

Kurs wykorzystuje narzędzia cyfrowe potrzebne do weryfikacji informacji. Laptopy zapewnia Fundacja; smartfon nie jest potrzebny.

PROGRAM KURSU

Od źródła informacji do odpowiedzialnego werdyktu.

Program został zbudowany wokół praktycznej pracy zespołu weryfikacyjnego. Na kolejnych spotkaniach uczestnicy analizują różne rodzaje materiałów i uczą się uzasadniać swoje decyzje.

Nauczysz się oceniać źródło i autora treści, rozpoznawać strony podszywające się pod znane media oraz sprawdzać podstawowy kontekst informacji.
Przećwiczysz rozróżnianie faktów, opinii i spekulacji oraz sprawdzanie twierdzeń w źródłach pierwotnych.
Poznasz krok po kroku proces weryfikowania informacji oraz korzystania z serwisów zajmujących się sprawdzaniem faktów.
Nauczysz się sprawdzać pochodzenie zdjęcia, ustalać kiedy i gdzie mogło zostać wykonane oraz rozpoznawać sytuacje, w których stary materiał został wykorzystany w nowym kontekście.
Przeanalizujesz materiały wideo, dźwiękowe i obrazy pod kątem manipulacji oraz generowania przez AI, z uwzględnieniem ograniczeń takich ocen.
Rozpoznasz m.in. emocjonalny język, wyrwane z kontekstu cytaty, wybiórcze przedstawianie danych oraz sygnały sztucznego nagłaśniania treści.
Nauczysz się wyszukiwać wiarygodne informacje w sytuacjach kryzysowych i lokalnych oraz przygotowywać rzeczowy komunikat z odwołaniem do właściwego źródła.
Przećwiczysz wybór właściwej reakcji na dezinformację: nieudostępnianie, zgłoszenie, sprostowanie lub rozmowę z bliską osobą. Poznasz również sposoby ograniczania niepotrzebnego przesyłania danych.
Kolejne zadania łączą ocenę źródła, informacji, obrazu, nagrania i kontekstu. Każdy werdykt wymaga wskazania podstaw i źródeł.
Finałowe zadanie praktyczne, podczas którego uczestnik samodzielnie weryfikuje zestaw nowych, nieznanych materiałów, przygotowuje werdykty, uzasadnia sposób weryfikacji i otrzymuje informację zwrotną.
PRAKTYCZNA WALIDACJA

Misja: „Gorący weekend w redakcji”

Na zakończenie kursu uczestnik wciela się w rolę dyżurnego weryfikatora lokalnej redakcji internetowej. Otrzymuje zestaw nieznanych wcześniej materiałów, które musi samodzielnie przeanalizować.

  • artykuły i twierdzenia do sprawdzenia,
  • zdjęcia i materiały wideo,
  • obrazy związane z AI,
  • posty i sygnały sztucznego nagłaśniania,
  • scenariusz kryzysowy i łańcuszek do weryfikacji,
  • decyzja o właściwej reakcji.
Źródła

Ocena źródła, autora i pochodzenia informacji.

Dowody

Weryfikacja twierdzeń w źródłach pierwotnych i u rzetelnych weryfikatorów.

Obraz

Ustalanie pochodzenia zdjęć oraz analiza nagrań i obrazów.

Reakcja

Wybór odpowiedzialnego sposobu działania po wykryciu dezinformacji.

ORGANIZACJA

Kurs oparty na praktycznej pracy.

Zajęcia odbywają się stacjonarnie i mają formę warsztatową. Uczestnicy pracują z materiałami i narzędziami weryfikacyjnymi, a kolejne zadania pozwalają stopniowo zwiększać samodzielność.

40 godzin

Łączny czas trwania kursu.

10 spotkań

Każde spotkanie obejmuje 4 godziny zegarowe.

Warsztat

Praca z materiałami, ćwiczenia, analiza i praktyczne zadania weryfikacyjne.

Laptopy zapewnia Fundacja

Do udziału nie jest potrzebny smartfon.

PO KURSIE

Co będziesz potrafić?

Najważniejszym rezultatem kursu jest możliwość samodzielnego zastosowania poznanych metod w codziennym korzystaniu z informacji.

Zatrzymasz się przed udostępnieniem

Będziesz wiedzieć, jakie elementy informacji warto sprawdzić w pierwszej kolejności.

Sprawdzisz zdjęcie

Będziesz umieć szukać informacji o pochodzeniu, czasie i kontekście materiału.

Podejdziesz ostrożnie do AI

Poznasz możliwości i ograniczenia oceny treści generowanych lub modyfikowanych przez AI.

Znajdziesz wiarygodne źródło

Wiesz, gdzie szukać sprawdzonych informacji, również wtedy, gdy dzieje się coś ważnego w Twojej okolicy.

Sprawdź, zanim udostępnisz.

Naucz się oceniać źródła, sprawdzać informacje, analizować obrazy i rozpoznawać manipulację. Kurs „Fakt czy fake?” jest nastawiony na praktyczne wykorzystanie poznanych metod.

Zapisuję się!
ZAPISY

Zgłoś się na kurs

Wypełnij formularz zgłoszeniowy, aby przekazać swoje zgłoszenie do Fundacji.

Zapisuję się!